Polskie prawo nie ustala wiążącej maksymalnej dawki witaminy D w suplemencie diety. Zespół ds. Suplementów Diety przy GIS zaleca (uchwała nr 1/2021) nie więcej niż 2000 IU (50 µg) w zalecanej dziennej porcji suplementu dla zdrowych dorosłych do 75. roku życia i 4000 IU (100 µg) w produktach przeznaczonych wyłącznie dla zdrowych osób powyżej 75 lat. To zalecenie GIS stosowane przy ocenie powiadomień, nie wiążący przepis, i nie jest to dawka docelowa ani porada medyczna.
1. Polska. Zespół ds. Suplementów Diety przy GIS
Wartości pochodzą z uchwały nr 1/2021 Zespołu ds. Suplementów Diety przy GIS i wytycznych z 2023 r. To zalecenia dotyczące maksimum w zalecanej dziennej porcji suplementu diety dla osób zdrowych. To stanowisko GIS, nie wiążący przepis: polskie prawo nie ustala maksymalnej dawki witaminy D w suplementach, a GIS stosuje te wartości przy ocenie powiadomień.
| Grupa wiekowa | Maksimum wg Zespołu ds. Suplementów Diety przy GIS | Źródło |
|---|---|---|
| Zdrowi dorośli do 75. roku życia | 2000 IU = 50 µg / dobę | Uchwała nr 1/2021 Zespołu (GIS) |
| Zdrowi dorośli powyżej 75 lat | 4000 IU = 100 µg / dobę (produkt przeznaczony wyłącznie dla tej grupy; grupa odbiorców jednoznacznie w oznakowaniu) | Uchwała nr 1/2021 Zespołu (GIS) |
| Dzieci 1–10 lat | brak odrębnego maksimum GIS; UL 2000 IU = 50 µg / dobę | Wytyczne z 2023 r.; EFSA 2023 |
| Młodzież 11–18 lat | brak odrębnego maksimum GIS; UL 4000 IU = 100 µg / dobę | Wytyczne z 2023 r.; EFSA 2023 (11–17 lat) |
Dawki terapeutyczne przepisywane na receptę mogą być wyższe i ustala je lekarz.
2. UE. UL EFSA z 2023 r. nie jest limitem suplementu
W 2023 r. EFSA potwierdziła UL 100 µg = 4000 IU na dobę dla dorosłych i dla młodzieży w wieku 11–17 lat. Ten UL obejmuje łącznie dietę, suplementy i żywność wzbogaconą. Maksymalne poziomy dozwolone w suplementach nie są w pełni zharmonizowane. UL nie jest dawką docelową, a zalecane przez GIS 50 µg w porcji suplementu dla zdrowego dorosłego do 75. roku życia nie jest tym samym pułapem co unijne 100 µg ze wszystkich źródeł.
3. Maksimum witaminy D w suplemencie na dobę — zestawienie krajów
| Kraj | Maks. witaminy D w suplemencie na dobę |
|---|---|
| Włochy, Francja | 50 µg = 2000 IU |
| Polska | Zalecenie GIS (nie przepis): 50 µg = 2000 IU |
| Belgia, Holandia | 75 µg = 3000 IU |
| Dania | 95 µg = 3800 IU |
| Irlandia, Niemcy | 100 µg = 4000 IU |
| Wielka Brytania | Brak ustawowego limitu; zalecenie do 100 µg = 4000 IU |
| Słowenia | 20 µg = 800 IU |
Częste pytania
Ile witaminy D powinien zawierać suplement diety dla zdrowego dorosłego poniżej 75 lat w Polsce?
Zespół ds. Suplementów Diety przy GIS zaleca, by suplement dla zdrowej osoby dorosłej poniżej 75 lat zawierał w zalecanej dziennej porcji nie więcej niż 2000 IU (50 µg). To stanowisko GIS, nie wiążący przepis: polskie prawo nie ustala maksymalnej dawki witaminy D w suplementach, a GIS stosuje te wartości przy ocenie powiadomień. Zalecenie wynika z uchwały Zespołu z 2021 r. i wytycznych z 2023 r. Nie jest to dawka docelowa.
Czy UL jest dawką, którą suplement ma dostarczać?
Nie. UL nie jest dawką docelową.
Jakie maksima w porcji suplementu dotyczą osób 75+, dzieci i młodzieży?
Zdrowi dorośli 75+: zalecane przez GIS maksimum 4000 IU (100 µg) na dobę w zalecanej dziennej porcji. Dzieci 1–10 lat: UL 2000 IU (50 µg) na dobę. Młodzież 11–18 lat: UL 4000 IU (100 µg) na dobę.
Jaki UL witaminy D potwierdziła EFSA w 2023 r.?
100 µg = 4000 IU na dobę dla dorosłych i młodzieży 11–17 lat, łącznie z diety, suplementów i żywności wzbogaconej. Maksymalne poziomy w suplementach nie są w pełni zharmonizowane.
Czy dawka z recepty może być wyższa?
Dawki terapeutyczne przepisywane na receptę mogą być wyższe i ustala je lekarz.
Źródła urzędowe
- GIS — Zespół do spraw Suplementów Diety: zestawienie uchwał, tabela „Maksymalne poziomy witamin w suplementach diety”, poz. witamina D — uchwała nr 1/2021 (zmieniająca uchwałę nr 4/2019). Zalecenie, nie wiążący przepis.
- EFSA NDA Panel (2023), Scientific opinion on the tolerable upper intake level for vitamin D, EFSA Journal 21(8):e08145 — UL 100 µg (4000 IU) na dobę dla dorosłych i młodzieży 11–17 lat, 50 µg dla dzieci 1–10 lat; dieta, suplementy i żywność wzbogacana łącznie.
- Dyrektywa 2002/46/WE w sprawie suplementów żywnościowych (EUR-Lex) — unijne ramy dla suplementów; maksymalne poziomy witamin w suplementach nie są w pełni zharmonizowane.